آموزش پاسکال قسمت اول

زبان پاسكال يكي از زبانهاي برنامه سازي است كه ويژگيهاي آموزشي آن بسيار بالاست يعني زبان خوبي براي آموزش برنامه نويسي منظم و دقيق است.قابليت خوانايي و درك برنامه هاي اين زبان بالاست وميتوان برنامه هايي نوشت كه احتمال خطاهاي آنها بسيار اندك باشد علتش اين است كه يك زبان ساختار يافته (structed) است .

ساختار كلي برنامه چيست؟

1-تعريف

2-به وسيله procedure و functionقسمتهاي تكراري را از بين ببريم

3-بدنه

فرم كلي پاسكال:

اسم Program

; تعريف ثابت const

; تعريف نوع type

; تعريف متغيرها var

)پارامترها ) نام procedure

begin
____
____
____
end ;

; ( پارامترها ) نام  نوع تابع  function
begin
____
____
____
end ;
begin
____
____
____
end .

متغير : محلي است كه داراي يك اسم مي باشد و مي توان مقداري را در آن ذخيره كرد

انواع متغيرها در پاسكال:

Integer : انواع عددي صحيح شامل اعداد بدون نقطه مميز است

نوع مقاديري كه مي پذيرند طول ( بایت )

byte 0 تا 255 1

Shortint 128- تا 127 1

integer 32768- تا 32767 2

Word 0 تا 65535 2

Longint 2147483648- تا 2147483647 4

اعداد اعشاري:

انواع عددي اعشاري شامل اعدادي با نقطه مميز است

نوع مقاديري كه ميپذيرند ارقام با معني طول ( بایت )

single 1.5e-45 تا3.4e38 7 تا 8 4

real 2.9e-39 تا 1.7e38 11 تا 12 6

Double 5.0e-324تا 1.7e308 15 تا 16 8

extended 1.9e-4951تا 1.1e493 19 تا 20 10

انواع داده هاي اعشاري

-Char :

نوع داده كاراكتري كه با كلمه char مشخص مي شود ميتواند يك كاراكتر را در خود نگهداري كند بنابراين كاراكترها در يك بايت از حافظه كامپيوتر ذخيره مي شوند  .

String - :

اين نوع داده ها براي ذخيره رشته ها مثل اسامي افراد به كار مي رود و با كلمه كليدي string مشخص ي گردد  .

براي هر رشته بايد طول معلوم كنيم اگر طولي تعريف نشود به طور پيش فرض 80 در نظر گرفته ميشود(مقدار طول حداكثر 255 است) .

- Boolean :

نوع ديگري از داده ها در پاسكال وجود دارند كه داده هاي بولي خوانده مي شوند مقادير بولي داراي دو ارزش درستي يا نادرستي اند كه در پاسكال با صفر و يك نمايش داده مي شوند صفر به معني نادرستي و يك به معني درستي به كار ميرود اين نوع داده ها با كلمه Boolean تعريف ميشوند.

دستورات ورودي در پاسكال:

دستور Readlnبراي خواندن اطلاعات از ورودي به كار ميرود.

فرمت آن به صورت مقابل است:

(اسامي متغيرها)read/ln

اسامي متغيرها بايد با كاما از يكديگر جدا شوند..

براي چاپ اطلاعات در خروجي از دستور write/ln استفاده ميكنيم.

فرمت آن به صورت مقابل است:

' يك پيام '

( متغير ) write/ln

عبارت محاسباتي

انتساب متغيرها:

مقدار ثابت

( متغير )=: متغير

عبارت محاسباتي

مثال : برنامه اي بنويسيد كه دو عدد را از ورودي دريافت و حاصلجمع آن دو را چاپ كند .

Program add;

Var
a,b:integer;
begin
writeln('enter 2 num');

readln(a,b);
c:=a+b;
writeln('result is =',c);

end.

تكليف : چرا برنامه بايد ادب داشته باشد ؟

مثال : برنامه اي بنويسيد كه حقوق پايه وتعداد فرزندان يك كارگر را از ورودي دريافت و مبلغ حقوق وي را بر اساس فرمول زير حساب كنيد.

10*تعداد فرزندان + حقوق پايه =حقوق كل

Program test;

Var
Salary:longint;
Child:byte;
kole:integer
Begin
Writeln('enter salary and number of child);

Readln(salary,child);
Kole := salary + child *10

Writeln('kole is ',kole);

END.

اولويت عملگرها:

/ *

- +

شرط:

then شرط if

Begin
____
____
____

end

else

begin

____
____
____

end;

نكته : دستورالعمل قبل از IF سمي كالن نمي گيرد

عناصر شرط:

< > <= >= = <>

اپراتورها :

AND OR NOT XOR

NOT A

1 0

0 1

XOR OR AND B A

0 1 1 1 1

1 1 0 0 1

1 1 0 1 0

0 0 0 0 0

مثال : برنامه اي بنويسيد كه با دريافت دو عدد بزرگترين آنها را چاپ كند.

Program test;

Var
a,b:integer;
if a>b then

begin
writeln(a);
end
else
writeln(b);
end.

مثال : برنامه اي بنويسيد كه با دريافت سه عدد به عنوان ضرايب y=ax2+bx+c معادله درجه دو را حل كند(اين برنامه را با يك If بنويسيد).

Var
A,b,c:integer;
D,x1,x2:real;
Begin
Writeln('enter a,b,c');

Readln(a,b,c);
D:=b*b-4*a*c;
If (d >=0 ) then

Begin
X1:=(-b+sqrt(d))/2*a);
X1:=(-b-sqrt(d))/2*a);

مثال : برنامه اي بنويسيد كه تعداد فرزندان وحقوق پايه و رتبه يك كارگر را از ورودي دريافت و حقوق كل وي را بر اساس فرمول زير حساب كند.

كسريها - مزايا +بيمه = حقوق كل

5*رتبه +1000* تعداد فرزند = مزايا

ماليات + بيمه = كسريها

بيشتر كمتر يا مساوي 2 تعداد فرزند

تعداد فرزندان 1000 بيمه

هر چيزي ديگر 20 تا 0 رتبه

حقوق پايه حقوق پايه*100/10 ماليات

begin
writeln('enter salary and grade and number of child');

readln(salary ,num,grade);

if num<=2 then

bimeh:=100
else
bimeh :=num*500;

if (grade>=0) and (grade<=20)then

net := 10/100*salary

else
if grade >20 then

begin
net:=20/100*salary;
mazaya:=num*1000+grade*50;
kasry:=bimeh+net;
kol :=salary + mazaya-kasry;

end;
writeln(kol);
end.

تكليف : در يك تركيب شيميايي 4 عنصر شركت دارند مقدار مجاز براي تهيه ماده اي به نام asxd به اين صورت است.

A 0 ~ 50

S 0.5 ~ 0.83

X 81 ~ 92 or 824 ~ 901

D -100 ~ 100

با دريافت مقادير a,s,x,d از ورودي به ما بگويد كه آيا مي توان اين ماده را توليد كرد يا نه ؟

Begin
Num:=0;
Writeln('please enter a s x d');

Readln(a,s,x,d);
If (a>0) and(a<50) then

Num:=num+1;
If (s>0.5)and (s<0.83) then

Num:=num+1;
If ((x>81)and(x<92))or ((x>824)and(x<901))then

Num:=num+1;
If (d>-100) and (d<100) then

Num:=num+1;
If num=4 then

Writeln('yes can')

Else
Writeln('you can not');

End.

تكليف : برنامه اي بنويسيد كه با دريافت سه عدد و با فرض اينكه عدد دوم وتر ميباشد به ما بگوييد كه آيا اين سه عدد تشكيل يك مثلث قايم الزاويه مي دهد يا خير؟

 CASE:

CASE ميتواند تعداداي شرط را بگيرد و انتخاب كند.

مقاديري كه دستور CASE ميپذيرد ORDINAL است مقاديري كهORDINAL هستند داراي تركيب نيستند و همچنين قابل شمارش هم هستند مثل

INTEGER,CHARACTER,BYTE,BOOLEAN,LONGINT,…

پسREAL,STRING ORDINAL<---- نيستند

CASE تنها دستوري است كه BEGIN ندارد ولي END دارد

مقدارها ميتوانند شامل يك مقدار يا چند مقدار كه از يكديگر با كاما جدا شده اند باشند و يا يگ سري شمارشي باشند مثل:

1:------

1,10,28:------

1..100,150..243:---------

'A'..'Z':---------

Of متغير Case

Begin : مقدار1

-------
-------
End;

Begin : مقدار2

-------
-------
End;
Begin :Else
-------
-------
End;
End.

مثال : برنامه اي بنويسيد كه يك عدد را از ورودي دريافت ( (0<=x<3وتلفظ آنها را چاپ كند.

BEGIN
READLN(X);
CASE X OF

0:WRITELN('ZERO');
1:WRITELN('ONE');
2:WRITELN('TWO')
ELSE
WRITELN('ERROR');
END;
END.