آموزش Excel - بخش 6

نمودارها

براي ترسيم نمودار ، ابتدا بايد در مورد نوع نمودار تصميم گيري کرد. نوع نموداري که انتخاب ميکنيم به نوع داده هايي که بايد ارائه شوند و روش استفاده از آنها بستگي دارد. تمام نمودارها براي نشان دادن همه انواع داده ها مناسب نيستند. بعضي از آنها براي نشان دادن نحوه تغيير موارد مورد بحث در طول زمان و بعضي ديگر براي نشان دادن صفت هاي مجموعه اي از مقادير نسبت به کل مناسب ميباشند.

انواع نمودار ها :

1- نمودار خطي (Line Chart) :

اين نوع نموداربراي تاکيد بر روند و تغييرات مقادير در طول زمان بکار ميرود. اين نوع نمودار ابتدايي ترين نوع نمودار ميباشد. نمودار خطي در واقع فقط از يک خط تشکيل شده است که نقطه هاي ايجاد شده بر اساس اطلاعات موجود بر روي محور هاي X , Y را به يکديگر متصل ميکند.

2- نمودار ستوني ( Column Chart ) :

مشابه نمودار نواري است . اين نمودار براي تاکيد روي اختلاف بين اقلام استفاده ميشود. اگر بخواهيم عنصري را با عنصر ديگر مقايسه کنيم از اين نمودار استفاده ميکنيم.

3- نمودار مسطح يا دايره اي ( Pie Chart ) :

اين نمودار براي نشان دادن نسبت بين اجزاء و يک کل بکار ميرود . اين نمودار ميتواند از يک سري داده هاي منفرد تشکيل شده باشد که نقطه هاي داده هاي آن حداکثر ميتوانند 7 نقطه باشند. اگر چه برنامه ميتواند با مقدار بيشتري از نقطه ها نيز کار کند اما برشهاي بسيار نازک موجب ميشود که خواندن نمودار مشکل شود.

4- نمودار پراکنده توزيعي ( Scatter Chart ) :

اين نمودار شبيه نمودار خطي است. از اين نمودار براي تاکيد بر اختلاف بين دو سري از مقادير استفاده ميشود. در اين نمودار برخلاف نمودار خطي ، داده هايي که بر روي محور X قرار ميگيرند ديگر نميتوانند نشان دهنده نقطه هاي مربوط به داده هاي مختلف باشند بلکه محور X بايد در واقع نشان دهنده تغييرات يکنواخت يک نوع داده منفرد باشد.

5- نمودار ميله اي يا نواري ( Bar Chart) :

از اين نوع براي مقايسه مقادير در مقطعي از زمان استفاده ميشود. اين نمودار مانند نمودار ستوني است که ستونهاي آن بجاي محور X نسبت به محور Y ترسيم شده اند. يعني مانند ستوني است که در جهت Land scope چاپ شده باشد.

6- نمودار راداري ( Radar Chart) :

نوعي از نمودار خطي است. با اين تفاوت که نمودار مزبور بجاي اينکه نسبت به محور ترسيم شود، نسبت به يک نقطه مرکزي ترسيم ميشود. يعني خط افقي در نمودار خطي ، در نمودار راداري بصورت دايره نشان داده ميشود.

7- نمودار حبابي ( Bubble Chart) :

مانند نمودار پراکندگي است و بصورت ترسيم تغييرات مداوم داده هاي محور هاي X, Y نسبت به يکديگر ميباشد. در نمودار هاي حبابي بر خلاف نمودار پراکندگي ميتوان به ازاي هر نقطه از محور ، بخشهاي مختلفي از داده ها را مورد استفاده قرار داد.

8- نمودار هاي انباشته (Stack Chart) :

براي نشان دادن اثر عنصر هاي داده هاي متعدد بر روي يک عنصر گرافيکي منفرد مورد استفاده قرار ميگيرد.

اصطلاحات نمودارها :

1- Gird Line : خطوطي هستند که در امتداد مقادير محور X , Y ظاهر ميشوند. اين خطوط در تعيين مقدار دقيق يک نقطه به ما کمک ميکنند.

2- Tick : خطوط کوتاهي هستند که با محور متقاطع بوده و قسمتهايي از يک مقياس سري با گروه را جدا ميکنند.

3- Chart Title : متن بکار برده شده براي شناسايي عنوان نمودار ميباشد.

4- Axis : به محور ها در نمودار ها گفته ميشود.

5- Legend : هر نمودار داراي راهنمايي است كه نشان دهنده اين است كه هر رنگ مربوط به كدام سري است.

روشهاي ايجاد نمودار :

روش اول :

1- انتخاب منوي Insert

2- انتخاب گزينه Chart

روش دوم :

1- انتخاب آيکون Chart Wizard ( )

نکته

در زمان ايجاد نمودار با کليک بر روي دکمه Next به صفحات بعدي ميرويم و کليک بر روي دکمه Back باعث برگشت به صفحه قبلي ميشود و با کليک بر روي Finish کادر نمودار ها بسته ميشود.

نکته

ميتوانيم اطلاعاتي را كه ميخواهيم بر اساس آن نمودار رسم كنيم ابتدا انتخاب كنيم بعد به يكي از دو روش بالا عمل كنيم. ميتوانيم هم در حين كار انتخاب را انجام دهيم.
با انجام يکي از دو راه بالا پنجرهاي زير به ترتيب باز ميشود :

• پنجره Chart Type :

اين پنجره شامل دو Tab زير ميباشد :

1- Standard Type : که شامل قسمتهاي زير است :

الف- Chart Type : که در اين قسمت نوع اصلي نمودار را انتخاب ميکنيم.

ب- Chart Sub-Type : در اين قسمت نوع فرعي نمودار را مشخص ميکنيم.

ج- Press and Hold to View Sample : در اين قسمت پيش نمايشي از نمودار با اطلاعاتي که خودمان داده ايم نشان ميدهد. براي اين کار کافي است روي اين دکمه Click کرده و نگه داريم.

2- Custom Type : در اين قسمت ميتوان از نمودارهاي سفارشي استفاده کرد يا يك نوع نمودار ايجاد كرد.

• پنجره Chart Source Data :

اين پنجره شامل دو Tab زير ميباشد :

1- Data Range : که شامل قسمتهاي زير است :

الف- Data Range : در اين قسمت آدرس داده هايي را که قرار است نمودار براي آنها کشيده شود، ميتوان تغيير داد همچنين ميتوانيم آدرس را با كليك بر روي Collapse Dialog و با Drag كردن وارد كنيم. و يا ميتوانيم با استفاده از فرمت زير آدرس را تايپ كنيم.

شماره سطر پايان $ نام ستون پايان$ شماره سطر شروع$ نام ستون شروع$! نام Sheet =

ب- Series in : اين قسمت جهت نمايش داده ها را مشخص ميکند. يعني کدام يک از اين دو برچسب از داده ها در پايين نمودار قرار خواهد گرفت. اگر Row را انتخاب كنيم سطر ها به عنوان سري و اگر Column را انتخاب كنيم ستونها به عنوان سري قرار ميگيرند.

2- Series : که شامل قسمتهاي زير است :

الف- Series : در اين قسمت نام سري هاي موجود نوشته شده است.

ب- Name : توسط اين قسمت ميتوانيم نام سري را عوض کنيم.

ج- Value : در اين قسمت ميتوانيم آدرس مقادير هر سري را مشخص كنيم. همچنين ميتوانيم مقادير را تايپ كنيم. براي تايپ مقادير بايد مقدار سري را در علامت { } وارد كنيم.

د- Category(x) Axis labels : در اين قسمت ميتوان آدرس خانه هايي را داد که محتواي آنها بر روي محور X نوشته ميشوند.

ه- دکمه Add : يک سري جديد ايجاد ميکند.

و- دکمه Remove : بر روي نام هر سري در قسمت Series کليک کنيم و سپس اين دکمه را بزنيم ، سري حذف ميشود.

• پنجره Chart Option :

اين پنجره شامل 6 Tab زير است :

1- Titles : اين قسمت شامل موارد زير است :

الف- Chart Title : در اين قسمت عنوان نمودار را مينويسيم.

ب- Category(x) Axis labels : در اين قسمت عنوان محور X را مينويسيم.

ج- Value (Y) Axis : در اين قسمت عنوان محور Y را مينويسيم.

2- Axes : اين قسمت شامل گزينه هاي زير است :

الف- Category(x) Axis اگر در کنار اين کادر تيک خورده باشد ، مقادير روي محور X نشان داده ميشوند و اگر تيک نخورده باشد نشان داده نميشوند.

ب- Value (Y) Axis اگر در کنار اين کادر تيک خورده باشد، مقادير روي محور Y نشان داده ميشوند در غير اين صورت نمايش داده نميشوند.

3- Grid Line : که اين Tab شامل قسمتهاي زير است :

الف- Category(x) Axis که خود شامل دو قسمت است :

- Major Gridline : اگر اين قيمت تيک خورده باشد ، خطوط شبکه رسم ميشوند ( تمامي خطوط رسم نميشوند)

- Minor Gridline : اگر اين قسمت تيک خورده باشد خطوط ديگري بين خطوط بالا رسم ميشوند.

اين دو قسمت براي خطوط شبکه موازي محور Y ها هستند.

ب- Value (Y) Axis : که شامل دو قسمت زير است :

- Major Gridline : خطوط شبکه را به موازات محور X رسم ميکند.

- Minor Gridline : خطوط ديگري را به موازات محور X بين خطوط بالا رسم ميکند.

4- Legend : اين Tab شامل قسمتهاي زير است :

الف- Show Legend : اگر اين گزينه تيک خورده باشد راهنما نمايش داده ميشود.

ب- Placement : مکان راهنما را نشان ميدهد. Bottom : پايين ، Corner : گوشه بالا سمت راست، Top : بالا، Right : سمت راست، Left : سمت چپ

5- Data Label : شامل قسمتهاي زير است :

الف- None : هيچ مقداري را بر روي ستونها نمايش نميدهد.

ب- Show Value : مقدار هر سري رابر روي ستون آن نشان ميدهد.

ج- Show Label : برچسب هر سري را روي آن نشان ميدهد.

د- Legend Key Next to Label : اگر يکي از حالتهاي ب و ج را انتخاب ميکنيم. اين گزينه فعال شده و در کنار هر مقدار رنگ سري نمايش داده ميدهد.

6- Data Table : شامل قسمتهاي زير است :

الف- Show Data Table : اگر اين گزينه فعال شود ، جدولي مشابه آنچه که ما ، در Sheet کشيده ايم در زير نمودار ظاهر ميشود.

ب- Show Legend Keys : اگر گزينه الف فعال باشد ، اين گزينه نيز فعال ميشود. و اگر در کادر آن تيک بزنيم، رنگ هر سري را در کنار اطلاعات آن سري در جدول نشان ميدهد.

نکته

بايد توجه داشته باشيم كه كه با توجه به نوع نمودار گزينه هاي موجود در اين پنجره ميتوانند متفاوت باشند.

• پنجره Chart Location :

الف- As New Sheet : اين گزينه نمودار را در يک Sheet جديد با اسم دلخواه ( اسم پيش فرض Chart 1 است) ايجاد ميکند. نموداري که در اين حالت ايجاد ميشود، قابل جابجا شدن و تغيير سايز نيست ولي هر گونه تغييرات بر روي اطلاعات اصلي بر روي نمودار تاثير دارد.

ب- As Object in : اين گزينه نمودار را در هر Sheet که ما انتخاب ميکنيم ، ( از Sheet هاي موجود ) رسم ميکند و قابل جابجا کردن و تغيير سايز نيز ميباشد.

تغيير بر روي نمودار ايجاد شده :

براي تغيير نمودار ايجاد شده بايد ابتدا نمودار را انتخاب کرد. سپس مجدداً دکمه Chart Wizard راکليک کرد. يا از روي Toolbar ، Chart که باز ميشود، تغييرات را اعمال کرد.

نوار ابزار Chart

اين نوار ابزار را ميتوانيم در صورتي که فعال نبود با Right Click بر روي نوار ابزار ها و انتخاب گزينه Chart فعال کنيم اين نوار ابزار داراي آيکونهاي زير است :

Chart Object : در اين قسمت ميتوانيم قسمتي از نمودار را كه ميخواهيم بر روي آن تغيير دهيم انتخاب كنيم. با انتخاب هر گزينه قسمت مربوط به آن روي نمودار انتخاب ميشود.

Format : با توجه به اينكه در Chart Object چه انتخاب شده باشد اين آيكون پنجره Properties آن را باز ميكند.

نکته

با Double كليك كردن بر روي هر موضوع از نمودار نيز پنجره Properties آن باز ميشود.

Chart Type : در اين قسمت ميتوانيم نوع نمودار انتخاب شده را تغيير دهيم.

legend : توسط اين آيکون کادر راهنما را ظاهر يا پنهان ميکنيم.

Data Table : توسط اين آيکون ميتوانيم جداول داده ها را فعال يا غير فعال کنيم.

By Rows :با انتخاب اين آيكون سطر ها به عنوان سري انتخاب ميشوند.

By Column : با انتخاب اين آيكون ستونها به عنوان سري انتخاب ميشوند.

Angle Text up : جهت متن نمودار را تغيير ميدهد. يعني متن از بالا به پايين ، کج نوشته ميشود. به شرطي اين آيكون فعال است كه قسمتهاي متني نمودار انتخاب شده باشد.

Angle Text down : متن نمودار را تغيير جهت ميدهد. يعني متن از پايين به بالا و کج نوشته ميشود. به شرطي اين آيكون فعال است كه قسمتهاي متني نمودار انتخاب شده باشد.

تغيير اندازه :

1- روي نمودار کليک ميکنيم تا انتخاب شود.

2- روي يکي از مربع هاي سياه اطراف نمودار کليک ميکنيم.

3- مربع را تا زماني که به اندازه دلخواه تغيير اندازه دهد Drag ميکنيم.

انتقال نمودار :

1- روي نمودار کليک ميکنيم.

2- نمودار را به محل مورد نظر Drag ميکنيم.